schaduwplanten

Klimmers in de schaduw

Wilde wingerd (foto Hedwig Storch via wiki commons)

Klimplanten. Je hebt er natuurlijk een grote keuze in. Maar als het aankomt op klimmers in de schaduw, dan wordt de spoeling toch ineens veel dunner. Ja je hebt de Hedera (klimop) natuurlijk en de klimhortensia (Hydrangea anomala petiolaris). Maar als je het daarvan moet hebben,  dan zou het leven van een tuinier toch niet compleet zijn (of overdrijf ik nu?)
Daarom hier een paar voorbeelden van andere schaduwklimmers.

Lonicera – Kamperfoelie
Een uitgebreide familie van bosplanten. De Lonicera periclymenum komt in de Nederlandse bossen inheems voor. De bloemen geuren heerlijk tijdens zomerse avonden.

Braam en framboos – Rubus
Het meeste fruit wil graag in de zon. Zo niet de braam en de framboos. Kan dus eigenlijk niet ontbreken in de schaduwtuin. Houd ze wel in bedwang.

Wilde wingerdParthenocissus tricuspidataVeitchii‘ (foto boven) Vooral geroemd om zijn prachtige herfstkleuren. Bedekt een noord- of oostmuur met gemak. Niet voor tegen kleine schuurtjes.

Pluimhortensia – Schizophragma hydrangoides
Gedraagt zich wat rustiger dan de klimhortensia, waaraan hij verwant is. Hij bloeit tegen de muur aan en niet zoals de klimhortensia op de takken die van de muur afgroeien.

 

 

 

schaduwplanten, vaste planten

Planten voor vochtige schaduw

Viola labradorica
Viola labradorica

In de vorige post had ik het over schaduwplanten die van droge grond houden. Heb je nu een schaduwrijke vochtige plaats in de tuin, dan is er ook genoeg te kiezen. Hieronder wat voorbeelden van planten die van schaduw en van natte voeten houden.
Doorgaan met lezen “Planten voor vochtige schaduw”

schaduwplanten, vaste planten

Planten voor droge schaduw

Euphorbia amygdaloides var. Robbiae
Euphorbia amygdaloides var. Robbiae

De ene schaduwplant is de andere niet. Je hebt schaduwplanten die van vochtige grond houden. Deze komen van oorsprong veelal uit vochtige bossen op venige grond of zelfs uit moerasbossen. De andere categorie zijn de schaduwplanten die niet zo’n grote vochtbehoefte hebben en die het goed doen in droge schaduw.

Droge schaduw in de tuin vind je bijvoorbeeld onder bomen of struiken. Grond die doorworteld is, en waar zeker in de zomer weinig regenwater de grond raakt.
Iets verbeteren kan je die grond wel door er een flinke laag goede tuingrond of compost op te verspreiden. Maar een ideale standplaats wordt het nooit.

Gelukkig zijn er best wel wat planten die tegen deze omstandigheden bestand zijn. Hieronder vind je wat voorbeelden.

Plant bloeitijd bijzonderheden
Acanthus mollis mei – juli Mooie solitaire plant met groot blad.
Cyclamen coum december-maart Cyclamen coum is minder sterk dan de C. hederifolium, maar doordat hij op een ander moment bloeit zeker nuttig in de tuin.
Cyclamen hederifolium oktober – december Wanneer er vrijwel niets meer bloeit steelt deze tuincyclaam de show.
Epimedium (Elfenbloem) april E. perralderianum, E. pinnatum colchicum, E. x perralchicum zijn groenblijvend
Euphorbia amygdaloides var. Robbiae (Amandelwolfsmelk) of E. ‘Purpurea’ maart – mei Snoeien na de bloei. Wees daarbij voorzichtig met het melksap van de Wolfsmelk, dat irriteert de huid.
Geranium macrorrhizum (ooievaarsbek) mei – juni Goede bodembedekker, niet wintergroen.
Iris foetidissima (stinkende Lis) mei-juni De bloei is niet heel bijzonder, maar de bessen in het najaar maken dit goed.
Lamiastrum galeobdolon (gele dovenetel) mei – juni Goede bodembedekker die wel ruimte nodig heeft.
Meconopsis cambrica (schijnpapaver) mei – juli Met oranje en gele bloemen, voor kleur in de schaduw.
Pachysandra terminalis maart – april Wintergroene bodembedekker.
Polypodium vulgare (gewone Eikvaren) Wintergroene bodembedekkende varen.
Vinca minor en V. Major (kleine en grote Maagdenpalm) februari – mei Wintergroene bodembedekker. V. major is minder winterhard dan V. minor.

 

open tuinen, schaduwplanten

De schoonheid van schaduw : bezoektuinen

Hydrangea quercifolia

Waar kan je de schoonheid van schaduw beter ervaren dan in een tuin die er zijn specialiteit van heeft gemaakt ? Daarom hierna een willekeurige greep uit een aantal tuinen verspreid over Nederland.

Arboretum Trompenburg in Rotterdam. Prachtig aangelegde plantentuin met een grote collectie bomen, struiken, vaste planten, bollen en knollen.

De Kijktuinen in Nunspeet. In “kamers” is een groot aantal thematische tuinen met eigen sfeer en karakter bijeen gebracht, waaronder ook een schaduwtuin.

Op de Haar in Hoevelaken. Een tuin in het Hoevelakense Bos, op de grens tussen Gelderland en Utrecht. Zeven aaneengesloten tuinen over bijna 2 hectare elk met een eigen sfeer.

De Japanse Esdoorntuin bij kwekerij Esveld in Boskoop. Hier vind je naast de nationale collectie van Acers ook die van de Hydrangea (Hortensia), Japanse Azalea, Lonicera’s (Kamperfoelie) en Sarcococca (zoete Buxus).

De Japanse tuin bij Landgoed Clingendael in Den Haag. Deze tuin is een historisch monument. In 2013 werd het honderdjarig jubileum gevierd.

De Tuinen van Appeltern in Appeltern. Schaduwtuinen zijn niet de specialiteit van dit tuininspiratiepark, maar er zijn zoveel sfeertuinen te bezichtigen, daar zitten ook een aantal schaduwtuinen bij.

schaduwplanten

Schoonheid in de schaduw : Hosta

hosta

Wie schaduw zegt, zegt Hosta en wie Hosta zegt, zegt slakken. Kort samengevat komt het daarop neer. Maar is dat wel zo? Van die schaduw en de Hosta zeker. Maar Hosta’s en slakken hoeven niet altijd samen te gaan.
Een stelregel is dat hoe blauwer de Hosta is hoe minder lekker de slakken hem vinden. Hosta’s met een wat geliger bladkleur zijn heel aantrekkelijk voor Hosta’s (en dat komt niet omdat ze er ziekelijk uitzien, maar doordat er minder kiezelzuur in de bladeren van gelige Hosta’s zit, zo vertelde Cor van Gelderen tijdens zijn lezing over schaduwplanten). De Hosta’s met dikke bladeren zijn ook minder gewild bij de slakken.

Hier volgt een overzicht van Hosta’s die redelijk slakbestendig zijn.

Garanties op slakvrije Hosta’s kan ik niet geven, maar met deze soorten heb je meer kans op succes. Daarnaast is het natuurlijk zaak om op slakkenjacht te gaan.

schaduwplanten

Schaduwplanten : het complete naslagwerk

schaduwplanten boek Cor van Gelderen

Vanavond ga ik naar een lezing over schaduwplanten die wordt gegeven door Cor van Gelderen. Cor van Gelderen is een plantenspecialist en eigenaar van plantentuin Esveld in Boskoop. Deze zomer heeft hij een boek over schaduwplanten uitgebracht met de ondertitel: het complete naslagwerk. Dat belooft veel natuurlijk. Ik ben dan ook benieuwd wat ik hier voor nieuwe inzichten krijgt. Die zal ik hier natuurlijk met jullie delen.

Voor de liefhebber die dit bericht op tijd leest: de lezing is op 5 november in Schiedam (natuurcentrum de Boshoek, Bospad 3, aanvang 20.00 uur) en is georganiseerd door de afdeling Waterweg Noord van de vereniging voor tuinliefhebbers Groei&Bloei.

schaduwplanten, vaste planten

Schoonheid in de schaduw : Epimedium

Epimedium x perralchicum 'Frohnleiten'

De Epimedium met de onuitsprekelijk naam: perralchicum ‘Frohnleiten’. Noem hem maar gewoon Elfenbloem. Dat klinkt toch wat poëtischer.
Het is geen lastige plant. Ook in droge schaduw groeit de Elfenbloem goed. Wintergroen, bodembedekkend en in het voorjaar trosjes elfachtige lichtgele bloemetjes. Hij neemt wel de ruimte. Dat kan je zien als een nadeel, maar geef je hem de ruimte, dan heb je er geen omkijken naar.

Epimedium in de winter

schaduwplanten, tuinontwerp, vaste planten

Schoonheid in de schaduw : Liriope muscari

Liriope muscari

Een schoonheid in de schaduw. Dat is de Liriope muscari (Leliegras). Zeker als je er een heel veldje van aanplant zoals hier in de tuinen van Appeltern is gebeurd.

Hij heeft wel iets van het bekende blauwe druifje; het bolletje dat in het voorjaar bloeit. Maar de Liriope bloeit juist later in het jaar, van augustus tot en met oktober zie je de aren met het subtiele blauw boven het grasachtige blad uitkomen.

De Liriope kan in de zon, maar voelt zich in de schaduw beter thuis. Daar vormt de plant als hij het naar zijn zin heeft een dichte onderlaag. Goed te combineren met bijvoorbeeld Epimedium (Elfenbloem), Hosta’s of varens.

schaduwplanten, tuinontwerp

De schoonheid van schaduw in de tuin

Schaduw in de tuin een probleem? Het is maar hoe je ernaar kijkt.
Een beschaduwde tuin heeft een andere sfeer dan een zonnige tuin. Gefilterd licht zorgt voor een vlekkenspel op het onderliggende groen. In een schaduwtuin geen uitbundig bloeiende zomerborder met felle kleuren. Nee, alles is subtiel en zacht in de schaduw. En dat kan een dergelijke tuin juist aantrekkelijk maken. De komende maand staat daarom bij buitenskamers in het teken van de schaduw.

Meer nog dan in een zonnige tuin bepaalt de beplanting de sfeer in een tuin met veel schaduw. Je moet het hier niet hebben van uitbundige bloeiers, maar juist letten op bladstructuren. Zoals bij deze hosta.

hosta

Of deze combinatie van hosta, geitenbaard (aruncus dioicus) en Zeeuws knoopje (astrantia).

hosta, aruncus dioicus (geitenbaard) en astrantia

Subtiele kleuren in de bloemen zorgen voor een feeëriek effect. De knoppen van de Japanse Anemoon hebben hun eigen schoonheid.

Anemone japonica in knop

Je kan ook schaduw creëren in je tuin, juist om die specifieke sfeer te krijgen. Door ook bomen in het ontwerp op te nemen kan je spannende doorkijkjes maken. Hier bijvoorbeeld naar een Rodgersia.

Rodgersia

Kortom: zie schaduw niet als een probleem, maar als een kans om iets heel bijzonders van je tuin te maken. Om die reden besteedt buitenskamers de komende maand meer aandacht aan schaduwplanten. Welke planten doen het goed in de vochtige schaduw, en welke op een droge standplaats? Je leest het in de komende posts.

schaduwplanten, vaste planten

5 november: Lezing over schaduwplanten

RodgersiaOp woensdagavond 5 november vertelt Cor van Gelderen alles over ‘schaduwplanten’. Cor van Gelderen is mede-eigenaar van de bekende kwekerij Esveld in Boskoop en auteur van het boek: Schaduwplanten. Het complete naslagwerk.

Cor van Gelderen pleit voor het creëren van schaduw in de tuin om de schoonheid van schaduwminnende planten te ontdekken. Of we dit nu doen of niet, een schaduwrijke plek is in elke tuin wel te vinden en vele tuineigenaren vinden het lastig om deze plekken te vullen met passende planten. Vooral droge schaduw levert problemen op. In zijn boek noemt Cor van Gelderen planten die wel gedijen in de schaduw, met wetenswaardigheden en mooie foto’s.
Tijdens de lezing zal hij ongetwijfeld een voorproefje geven van wat er allemaal in het boek staat, met mooie dia’s en leuke verhalen. Cor staat bekend als een onderhoudend spreker.

Aanvang: 20.00 uur, de zaal is open vanaf 19.30 uur.
Locatie: Natuurcentrum de Boshoek, Bospad 3 in Schiedam
Toegang: voor leden van Groei & Bloei gratis, niet-leden betalen 2 euro.

Deze lezing wordt georganiseerd door Groei & Bloei afdeling Waterweg-Noord  www.waterweg-noord.groei.nl